थोडक्यात: रोजभाववरील बाजारभाव सरकारच्या खुल्या माहितीवरून आपोआप येतात. ज्ञानकोशातील लेख अधिकृत स्रोतांचा अभ्यास करून सोप्या मराठीत लिहिले, तपासले आणि तारखेसह प्रसिद्ध केले जातात. जाहिराती आणि मजकूर पूर्णपणे वेगळे ठेवले जातात.
बाजारभाव कसे गोळा होतात
बाजारभाव ॲगमार्कनेट (AGMARKNET), कृषी व शेतकरी कल्याण मंत्रालय, भारत सरकार यांच्याकडून data.gov.in मार्फत, Government Open Data License – India अंतर्गत घेतले जातात. ही प्रक्रिया स्वयंचलित (automatic) आहे आणि दर दिवसभरात अद्ययावत होतात. दर आम्ही ठरवत नाही. सरकारी नोंदीत प्रत्येक बाजार समितीसाठी साधारणपणे किमान दर, कमाल दर आणि सर्वसाधारण दर असतात. सर्व दर ₹ प्रति क्विंटल मध्ये असतात.
- सर्वसाधारण दर (Modal Price): त्या दिवशी त्या बाजार समितीत सर्वाधिक माल ज्या दराने विकला गेला तो दर. एका बाजारातील “नेहमीचा” भाव समजण्यासाठी हा दर सर्वात उपयोगी असतो.
- किमान व कमाल दर: त्या दिवशी नोंदलेला सर्वात कमी आणि सर्वात जास्त दर. हा फरक बहुतेक मालाच्या प्रतीमुळे असतो.
- सरासरी दर: जिल्हा, राज्य किंवा काही दिवसांचा एकत्रित दर दाखवताना अनेक बाजार समित्यांच्या किंवा अनेक दिवसांच्या दरांची सरासरी संगणकाद्वारे आपोआप काढली जाते. ही सरासरी दिशा समजण्यासाठी आहे; ती कोणत्याही एका बाजारातील प्रत्यक्ष दर नाही.
ज्ञानकोशातील लेख कसे तयार होतात
- अभ्यास: केंद्र व राज्य सरकारची अधिकृत संकेतस्थळे, कृषी विद्यापीठे आणि ICAR यांची माहिती वाचली जाते.
- लेखन: माहिती सोप्या मराठीत, शेतकऱ्याच्या प्रश्नाच्या क्रमाने लिहिली जाते.
- तपासणी: प्रत्येक आकडा, नियम, योजना आणि लिंक मूळ स्रोतांशी पडताळली जाते. जे तपासता आले नाही ते लेखात टाकले जात नाही, किंवा “अधिकृत कार्यालयात खात्री करा” असे स्पष्ट लिहिले जाते.
- तारीख: प्रत्येक लेखाच्या शेवटी “माहिती तपासली” हा महिना दिला जातो.
- अद्ययावत: योजना किंवा नियम बदलले की लेख पुन्हा तपासून बदलला जातो.
AI साधनांचा वापर
लेख सोप्या आणि सुसंगत मराठीत लिहिण्यासाठी आम्ही AI (कृत्रिम बुद्धिमत्ता) लेखन साधनांची मदत घेतो. पण AI ने लिहिलेला मजकूर तपासल्याशिवाय प्रसिद्ध केला जात नाही; त्यातील प्रत्येक तथ्य अधिकृत स्रोतांशी पडताळले जाते.
विषय कसे निवडतो
शेतकरी प्रत्यक्ष विचारतात ते प्रश्न, उदा. सातबारा कसा वाचावा, कोणत्या योजनेसाठी अर्ज करावा, कांदा विकावा की साठवावा, यांवरून विषय निवडले जातात. वाचकांनी ई-मेलने सुचवलेले विषयही विचारात घेतले जातात.
दुरुस्ती धोरण
चूक दिसल्यास contact@rojbhav.com वर कळवा. दुरुस्ती योग्य असल्यास लेख बदलला जातो आणि “माहिती तपासली” ही तारीख नवी केली जाते. बाजारभावाबद्दल तक्रार आल्यास सरकारी नोंद आणि आमची तांत्रिक प्रक्रिया दोन्ही तपासली जातात.
जाहिराती व मजकूर वेगळे
वेबसाइटवर Google AdSense च्या जाहिराती दिसतात. काय लिहायचे हे जाहिरातदार ठरवत नाहीत. आम्ही काहीही विकत नाही आणि पैसे घेऊन कोणाचीही नोंद (paid listing) करत नाही.
मुख्य स्रोतांचे प्रकार
- ॲगमार्कनेट (AGMARKNET) व data.gov.in: बाजारभाव
- नॉर्वेची हवामान संस्था MET Norway (CC BY 4.0 परवाना): हवामान अंदाज
- भारत सरकार व महाराष्ट्र शासनाची अधिकृत संकेतस्थळे, पोर्टल व शासन निर्णय (GR): योजना, नियम, जमिनीची कागदपत्रे
- कृषी विद्यापीठे: पीक व्यवस्थापनाच्या शिफारशी
- भारतीय कृषी अनुसंधान परिषद (ICAR) व तिच्या संस्था: शेती तंत्रज्ञान
- विकिमीडिया कॉमन्स (Wikimedia Commons): पिकांचे फोटो, परवान्यानुसार व श्रेयासह
- बातम्यांचे मथळे: मूळ प्रकाशकांच्या लिंकसह
हे धोरण वाचल्यानंतर आमचे अस्वीकरण आणि आमच्याविषयी पानही पाहा.